Django views.py Mantığı ve Kullanımı

Django'nun MVT (Model-View-Template) mimarisinde, "View" katmanı işin beynidir. Kullanıcıdan gelen isteği (Request) alır, gerekli mantıksal işlemleri yapar, veritabanı ile konuşur ve kullanıcıya bir yanıt (Response) döner.

---

1. View'in Temel Mantığı: İstek ve Yanıt

Her Django view'i (görünümü) özünde çok basit bir kurala dayanır:

Bir HttpRequest nesnesi alır ve bir HttpResponse nesnesi döndürür.

Süreç şöyle işler:

1. Kullanıcı bir URL'e gider (örneğin: /blog/).

2. urls.py, bu URL'i ilgili View fonksiyonuna yönlendirir.

3. View, veritabanından veri çeker veya işlem yapar.

4. Sonuç, bir HTML şablonu (Template) veya JSON verisi olarak kullanıcıya geri gönderilir.

---

---

1. Django’da View Nedir?

Django mimarisi MTV (Model – Template – View) yapısına dayanır.

View, bir HTTP isteğini (request) alır, gerekli işlemleri yapar ve bir HTTP yanıtı (response) döndürür.

Basitçe:

Tarayıcı → URL → View → (Model) → Template → Response

---

2. views.py Dosyasının Konumu

Bir Django uygulaması oluşturulduğunda otomatik olarak gelir:

blog/
 ├── views.py
 ├── models.py
 ├── urls.py

Her app, kendi views.py dosyasına sahiptir.

---

3. En Basit View Örneği

from django.http import HttpResponse

def index(request):
    return HttpResponse("Merhaba Django")

Satır Satır Açıklama

• request: Tarayıcıdan gelen HTTP isteği

• HttpResponse: Tarayıcıya gönderilecek yanıt

• Fonksiyon adı: URL ile eşleşir

---

4. Function-Based Views (FBV)

Fonksiyon tabanlı view’ler öğrenmesi en kolay olanlardır.

Örnek: Parametre Alan View

def selamla(request, isim):
    return HttpResponse(f"Merhaba {isim}")

urls.py:

path('selam/<str:isim>/', views.selamla)

---

5. Template Kullanan View

render() Fonksiyonu

from django.shortcuts import render

def anasayfa(request):
    return render(request, 'index.html')

Veri Gönderme (Context)

def hakkimizda(request):
    context = {
        'okul': 'Anadolu Lisesi',
        'yil': 2026
    }
    return render(request, 'hakkimizda.html', context)

---

6. Model ile Çalışan View

from .models import Kitap

def kitap_listesi(request):
    kitaplar = Kitap.objects.all()
    return render(request, 'kitaplar.html', {'kitaplar': kitaplar})

Ne Oldu?

• Veritabanından veri çekildi

• Template’e gönderildi

• HTML üzerinde listelendi

---

7. GET ve POST İstekleri

Form İşleyen View

def iletisim(request):
    if request.method == 'POST':
        ad = request.POST.get('ad')
        mesaj = request.POST.get('mesaj')
        return HttpResponse("Mesaj alındı")

    return render(request, 'iletisim.html')

---

8. Redirect ve reverse()

from django.shortcuts import redirect

def giris(request):
    return redirect('anasayfa')

URL ismi kullanmak en iyi pratiktir.

---

9. Hata Sayfaları (404 – 403)

from django.http import Http404

def detay(request, id):
    if id < 1:
        raise Http404("Sayfa bulunamadı")

---

10. Class-Based Views (CBV)

Basit CBV

from django.views import View
from django.http import HttpResponse

class AnasayfaView(View):
    def get(self, request):
        return HttpResponse("CBV Anasayfa")

urls.py:

path('', AnasayfaView.as_view())

---

11. Generic Class-Based Views

Listeleme

from django.views.generic import ListView
from .models import Kitap

class KitapListView(ListView):
    model = Kitap
    template_name = 'kitaplar.html'

---

12. Login Required View

from django.contrib.auth.decorators import login_required

@login_required
def profil(request):
    return render(request, 'profil.html')

---

13. İyi View Yazma Prensipleri

✔ View kısa ve sade olmalı
✔ İş mantığı modele taşınmalı
✔ Tek sorumluluk prensibi
✔ URL isimleri kullanılmalı

---

14. Sık Yapılan Hatalar

❌ View içinde HTML yazmak
❌ Uzun if-else blokları
❌ Veritabanı sorgularını karmaşıklaştırmak

---

15. Sınıf İçi Lab Senaryosu

🎯 Amaç: Kitap Listeleme Sistemi

• Model: Kitap

• View: Listele, Detay

• Template: tablo görünümü

• Yetkilendirme: login_required

---

16. Özet

• views.py Django’nun kalbidir

• Request → Response mantığını yönetir

• FBV ile başlanır, CBV ile ölçeklenir

---